خانواده جدید من گام به گام تعامل با خانواده همسر
همسران جوان، چه نکاتی را در ارتباط با خانواده نامزد خود در نظر بگیرند؟
دوران نامزدی، شیرین ترین و خاطره انگیزترین دوران زندگی هر زوجی است. در این دوران دو طرف میتوانند با روحیهها، ویژگیها، اخلاقها، نگرشها، باورها و توقعهای یکدیگر تا حد زیادی آشنا شوند و بر تفاهمهای خود بیفزایند. تعامل و تبادل نظر در زمینه مسائل گوناگون، مسیری خوب برای رسیدن به این هدف است.
روابط اجتماعی، منبعی غنی و قابل اعتماد برای شناخت طرف مقابل است. بررسی رابطه نامزدتان با همکاران، همکلاسیها، دوستان و دیگران میتواند اطلاعات خوبی از الگوی روابط بین فردی او به شما دهد؛ الگویی که تا حد زیادی در رابطه با شما نیز تکرار خواهد شد. خانواده، خاستگاه و دربردارنده مهمترین بخش روابط اجتماعی است. برای کسب شناخت فردی که قصد زندگی با او دارید، میتوانید از وضعیت حاکم بر خانواده او کمک بگیرید.
خانواده از دو جهت بر فرزندان تأثیر میگذارد: نخست، تأثیری که والدین به لحاظ ژنتیک دارند و فرزندان بخشی از ویژگیهای جسمانی و روانی خویش را از آنان به ارث میبرند. از سوی دیگر، آنها برای فرزندان محیطی فیزیکی و روانی فراهم میکنند تا آنها بتوانند در چنان فضایی به رشد و شکوفایی دست یابند. در نتیجه فرزندان اغلب متأثر از والدین و خانواده خویشاند و بیشتر از روحیات حاکم بر آن تأثیر پذیرفتهاند. نحوه برخورد فرد با اعضای خانواده و پدر و مادر شاخصی برای پیش بینی رفتار آینده او در ارتباطی صمیمانه است. هر کدام از ما هرقدر هم که بر رفتار خود تسلط داشته باشیم و شیوههای رفتاری خود را اصلاح کنیم، باز در نهایت گرایشهایی به تربیت کودکیمان داریم و در ناخودآگاه مان الگویی از پدر و مادر گرفتهایم که در مواقعی از آن پیروی میکنیم. اگر این ارتباطات، درست و مناسب است و فرد به خوبی نقش خود را در میان آنها ایفا میکند، میتواند نشانهای مثبت باشد؛ ضمن اینکه این موضوع نشاندهنده سلامت روحی و روانی است. برای مثال فردی که در خانواده رفتاری مستقلانه دارد، قطعاً پس از ازدواج هم به حفظ این استقلال تمایل دارد.
پس توصیهای مناسب برای زوجها در دوران نامزدی این است که تا حد امکان وقت خود را با خانواده همسر آینده خود بگذرانند. توجه به نوع برخورد پدر و مادر نامزدتان با یکدیگر، همچنین برخورد آنان با فرزندانشان، به خصوص همسر آیندهتان اطلاعات زیادی درباره سیستم تربیتی خانواده، ویژگیها، نحوه رشد و حساسیتهای شخصیتی نامزدتان به شما میدهد. مراقب باشید این آگاهیها شما را به سوی منفی نگری، مچگیری یا سوء استفاده از این اطلاعات منحرف نکند.
البته نباید به افراط یا تفریط دچار شد. در اغلب موارد نمیتوان گفت که همسر آینده شما به طور کامل با آنچه اکنون در خانوادهاش مشاهده میکنید، فرق دارد و نمیتوان گفت دقیقا او شخصیت خانوادهاش را بروز خواهد داد. سیستم تربیتی و نقشی که تاکنون در خانواده ایفا کردهاند، دست کم تا چند سال او را تحت تأثیر قرار خواهد داد. پس بهتر است نظریهها، نگرشها، اخلاق و سبک زندگی همسر و خانوادهاش را بدون چالش با او کشف کنید تا بتوانید رفتارهای آنان را پیش بینی و برخوردهای خود را براساس آن سازماندهی کنید. این راهبرد احتمال بروز تعارض و دلخوری را کاهش داده، شما را در تنشهای ارتباطی مقاوم تر خواهد کرد. ضمن اینکه تأثیر و کارآمدی رفتار و گفتار شما را افزایش خواهد داد.
نکته دیگری که شایسته توجه است، مراقبت از مرزهای خود و خانوادههاست. همسران جوان اجازه ندهند اختلافهای آنان به درگیری دو خانواده بینجامد و اختلافهای دو خانواده، به تشدید اختلافهای ایشان.
برای برقراری روابط موثر با خانواده و بستگان نامزد رعایت موارد زیر مفید خواهد بود:
- برای آنان همچون خانواده خود ارزش و احترام قائل باشیم. این کار را باید ابتدا در ذهن خود انجام بدهیم تا در رفتارمان نمود یابد.
- با خانواده خود و خانواده نامزد، رابطهٔ عادلانه و متوازن برقرار کنیم. این امر میتواند سبب صمیمیت میان زوجین بشود؛ حال آنکه تبعیض در رابطه میان خانواده خود و نامزد از انس و الفت در میان زوجها میکاهد.
- سخنانی حاکی از تبعیض میان دو خانواده نگویید؛ حتی اگر در عمل هم تبعیض قائل نشوید. همین گفتار تبعیض آمیز میتواند شائبه تبعیض در عمل را به ذهن نامزد بیاورد؛ حال آنکه اگر سخنان گویای عدالت باشد، عادلانه بودن را به ذهن او متبادر میکند، حتی اگر در مواردی هم بی عدالتی از طرفین سر بزند.
- در رفت و آمد به منزل بستگان خود و نامزد توازن را مد نظر قرار بدهیم تا شائبه علاقه بیشتر به یک سو، آن هم به سوی خانواده خود به ذهن او خطور نکند و بدین ترتیب نامزدها و خانوادههای آنان در صلح و صفایی پایدار به سر ببرند.
- در خرید کادو و هدیه نیز خوب است برای خانوادههای دوطرف به گونهای همگون عمل کنیم؛ زیرا مرد توانایی مالی دارد؛ اما معمولاً دختر از این امکان بی بهره یا کم بهره است.
- باید بدانیم هرچه به خانوادۀ نامزد بیشتر محبت کنیم، همسر خود را با خود مهربان تر کردهایم؛ پس اگر میخواهیم نامزدمان با خانواده ما مهربان تر باشد، باید با خانواده و خویشان او مهربان تر باشیم.
- هرگز پشت سر خانواده و بستگان نامزد بدگویی نکنیم؛ چه در حضورش و چه در نبودش. این امر ضمن آنکه غیبت و گناه است، رابطه نامزدمان را با ما تیره و تار میکند.
- با محبت و صمیمیت به خانواده نامزدمان، بر تعداد دوستان و خویشاوندان صمیمی خود میافزاییم و هرگاه لازم باشد میتوانیم از یاریهای آنان برخوردار باشیم؛ حال آنکه با ایجاد دشمنی با آنان بردشمنان خود میافزاییم و خود را از راهنماییها و مساعدتهای آنها محروم میکنیم.
- با مهربانی به خانواده همسر، به او عملاً میآموزیم شما نیز با بستگان من همین گونه باش. بدین ترتیب شاهد مهربانی متقابل در میان نامزدها و خانوادهها خواهیم بود.
- کمک به خانواده نامزد در روزهای سخت نشان از میزان صمیمیت ما دارد و آنها نیز در سختیها به داد ما خواهند رسید و حتی اگر چنین هم نشود اجر ما در پیشگاه خداوند محفوظ است.
- وقتی به اعضای خانواده نامزد محبت میکنیم، همسر ما این قدردانی را به یاد خواهد داشت و او نیز با محبت بیشتر به ما و خانواده ما آن را جبران خواهد کرد.
- عیادت از بستگان نامزد در هنگام بیماری گویای مهربانی و دلسوزی ماست و باعث دلسوزی بستگان او نسبت به ما و خانواده ما خواهد شد.
- گذشت و به فراموشی سپردن خطاهای نامزد و خانوادهاش موجبات گذشت آنان هنگام بروز خطا از سوی ما را فراهم میآورد؛ بدین ترتیب بیش از حد تحت فشارهای آنان قرار نمیگیریم و با خیالی آسوده تر زندگی خواهیم کرد.
- برگزاری جلسات جشن و مهمانی و دعوت از خانواده و بستگان نامزد و به خوبی و خوشی به پایان بردن آن، زمینۀ محبت و صمیمیت بیشتر را فراهم میکند و این امر نقشی بسیار حیاتی در ادامه زندگی خانوادگی خواهد داشت.
- رازدار باشید. به مرور با ویژگیها، ایدهآلها، ضعفها و قوتهای نامزدتان و خانواده او آشنا میشوید و حتی به برخی اسرار آن ها نیز پی خواهید برد. خوب است دقت کنید آنها را به دیگران از جمله دوستان و خانواده خود منتقل نکنید.
- به خاطر داشته باشید چنانچه از نامزدتان درباره والدین و خویشاوندان خود بدگویی شنیدید و یا خانوادهتان درباره نامزدتان بدگویی یا انتقاد کردند، اگر میخواهید روابط همسر جوان شما با خانواده خودتان برقرار بماند، نباید آنها را برای والدین یا همسرتان بازگو و خاطر آنها را مکدر کنید؛ زیرا ممکن است دیگر هرگز نتوانید روابطی را که با سخن چینی تخریب کردهاید، بازسازید.
- به یاد داشته باشید برخی از سر حسادت و غرض ورزی ممکن است قصد برهم زدن زندگی خوب و صمیمانه شما را داشته باشند؛ از این رو با بدگویی و سخن چینی از این و آن بگویند فلانی پشت سر شما چه حرفهایی که نزد و یا با تحریککردن شما دربارۀ دیگری، کاری کنند که شما بپرسید او چه گفته است؛ بدین ترتیب با آب و تاب و همراه با افزودنیهای غیرمجاز در فضایی کاملاً آماده با خیال راحت به سخن چینی بپردازد و رابطهٔ شما را با خانواده و بستگان همسر تیره کند و خود را در دست یافتن به هدف خویش کامیاب بپندارد؛ پس راه درست آن است که ما به این گونه انسانهای سخن چین فرصت تخریب ارتباطها را ندهیم و با هشیاری از ارتباط های صمیمانه خود و خانواده نامزدمان به خوبی پاسداری کنیم.
این مقاله از کتاب راهنمای نامزدی دکتر عباسعلی هراتیان هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه برگرفته شده است.