تغییر همسر بعد از ازدواج | دوراهی امیدواری و ناامیدی
ازدواج به معنای آغاز یک همراهی عمیق و طولانی است و این همراهی زمانی معنا پیدا میکند که دو نفر درباره مسیر و مقصد زندگی خود هماهنگی کافی داشته باشند. به همین دلیل، **اختلافهای مهم و بنیادی بهتر است پیش از ازدواج روشن شوند، نه اینکه یکی از دو طرف با این امید وارد زندگی مشترک شود که بعداً شخصیت یا باورهای اساسی همسرش را تغییر خواهد داد.** با این حال، برخی رفتارهای جزئی قابلیت تغییر دارند؛ به شرط آنکه این تغییر تدریجی، محترمانه، واقعبینانه و بدون تحقیر یا فشار انجام شود. در این مقاله، تفاوت توافق و تفاهم و راهکارهای درست برای زمینهسازی تغییر در رفتار نامزد بررسی میشود.
ازدواج به معنای آغاز یک مصاحبت و همراهی عمیق و طولانی است. همراهی زمانی شکل میگیرد که دو نفر مقصد و مسیری مشترک داشته باشند.
کسی که هنوز هدف روشنی برای آینده خود ندارد و مسیر رسیدن به آن هدف را مشخص نکرده است، چگونه میتواند برای خود هممسیر و همراهی مناسب پیدا کند؟
در چنین شرایطی ممکن است فرد ناچار شود مقصد و هدف طرف مقابل را بپذیرد. خطر این نوع همراهی زمانی آشکارتر میشود که هیجانهای اولیه رابطه کاهش پیدا کند و ویژگیهای شخصیتی، تربیتی و فردی هر دو نفر خود را بیشتر نشان دهند.
تفاوت توافق و تفاهم در ازدواج چیست؟
در مشاوره پیش از ازدواج، لازم است دختر و پسر موضع خود را درباره موضوعات مهم زندگی فردی و مشترک مشخص کنند.
توافق یعنی چه؟
توافق یعنی دو نفر از ابتدا درباره موضوعی نظر مشابهی داشته باشند.
برای مثال، هر دو نفر پیش از آشنایی و گفتوگو معتقد باشند که یک شکل مشخص از پوشش، انتخاب مناسبتری است.
تفاهم یعنی چه؟
تفاهم یعنی:
«من تفاوت نظر تو را میفهمم و آن را برای زندگی مشترک میپذیرم.»
در این حالت ممکن است دو نفر درباره موضوعی اختلاف داشته باشند، اما:
- به نظر سومی رضایت دهند
- یا یکی از آنان نظر دیگری را بپذیرد
- و در آینده نیز قصد تغییر دادن او را نداشته باشد
اما گاهی تفاهم فقط ظاهری است.
برای مثال، دختری علاقه دارد بعد از ازدواج تحصیلش را ادامه دهد، اما پسر با ادامه تحصیل همسر موافق نیست. چون نمیخواهد این ازدواج را از دست بدهد، فعلاً موافقت میکند، اما در ذهن خود میگوید:
«بعد از ازدواج نظرش را عوض میکنم.»
این یعنی اختلاف اصلی همچنان باقی مانده است.
مسائل اساسی و اختلافهای مهم باید پیش از ازدواج تعیین تکلیف شوند، نه اینکه حل آنها به بعد از ازدواج موکول شود.
آیا میتوان نامزد یا همسر را بعد از ازدواج تغییر داد؟
هدف از این مقدمه آن است که بدانیم بهتر است هرگز با هدف ایجاد تغییرات بزرگ وارد ازدواج نشویم.
این به معنای غیرممکن بودن هر نوع تغییر نیست؛ بلکه احتمال موفقیت در ایجاد تغییرات اساسی پایینتر است و حتی خودِ تلاش برای تغییر، هرچند با نیت مثبت، ممکن است زمینه تعارض میان زن و مرد را ایجاد کند.
موضوعاتی که پیش از ازدواج شما را نگران میکنند، بهتر است پیش از پاسخ مثبت تعیین تکلیف شوند.
در برابر این اختلافها سه حالت وجود دارد:
- اختلاف را پیش از ازدواج حل کنید
- آن ویژگی را بپذیرید و برای تغییرش انرژی عاطفی و روانی صرف نکنید
- یا اگر مسئله برایتان اساسی و غیرقابلپذیرش است، از ابتدا به این همراهی پاسخ مثبت ندهید
اعتقاد قطعی به اینکه صفات نامطلوب نامزد بعد از ازدواج حتماً تغییر میکند، در بسیاری از موارد چیزی جز خیالپردازی نیست.
برای مثال، فردی که پیش از ازدواج معمولاً در روابط دوستانه، خانوادگی یا کاری دیر به قرارهایش میرسد، ممکن است پس از ازدواج نیز همین رفتار را ادامه دهد.
یا فردی که قبل از ازدواج شلخته و بینظم است، احتمال دارد پس از ازدواج نیز این ویژگی را داشته باشد.
درباره مشکلات عمیق شخصیتی با امید تغییر ازدواج نکنید
گاهی این تصور درباره مسائل جدیتر نیز شکل میگیرد.
ممکن است فردی به شخصی دارای اعتیاد یا کسی که حد و مرز مناسبی در ارتباط با جنس مخالف ندارد علاقه پیدا کند و برخلاف نظر اطرافیان با خود بگوید:
«بعداً تغییر میکند.»
یا:
«خودم او را تغییر میدهم.»
اما این تصور که پس از ازدواج میتوان شخصیت همسر را بهطور کامل تغییر داد، تصور درستی نیست.
آنچه بیشتر میتوان به تغییر آن امیدوار بود، برخی نمودهای رفتاری است؛ آن هم با رعایت ملاحظاتی که احتمال ماندگار شدن تغییر را بیشتر کند.
راهکارهای زمینهسازی تغییر در رفتار نامزد
۱. ابتدا خلأهای درونی خودتان را بررسی کنید
گاهی انتظار ما برای تغییر دادن نامزد، حاصل فرافکنی احساس حقارت یا نارضایتی از خودمان است.
بنابراین ابتدا خودتان را بیشتر دوست داشته باشید.
نقاط مثبت واقعی خود را ببینید، آنها را مرور کنید و برای داشتنشان از خداوند سپاسگزار باشید.
۲. کمالگرایی را کنار بگذارید
ایدهآلگرایی افراطی و کمالگرایی در ابتدای زندگی میتواند یکی از عوامل شکلگیری تعارض باشد.
فرد کمالگرا دائماً احساس میکند میان واقعیت و ایدهآلهایش فاصله زیادی وجود دارد.
پیش از تلاش برای تغییر نامزد، از خود بپرسید:
آیا تغییری که انتظار دارم، واقعاً معقول است؟
آیا این خواسته با هنجارهای اجتماعی و اندیشههای دینی هماهنگی دارد؟
اگر پاسخ منفی است، شاید لازم باشد خودِ معیارها و ایدهآلهای شما مورد بازنگری قرار گیرند.
۳. در زمان حال زندگی کنید
افرادی که دائماً در پی تغییر شرایط هستند، گاهی بیش از اندازه در گذشته یا آینده زندگی میکنند و لذت زمان حال را از دست میدهند.
به یاد داشته باشید:
آینده شما از همین لحظههای حال ساخته میشود.
۴. برای تغییر عجله نکنید
زندگی یک وضعیت دائماً بحرانی و اضطراری نیست.
از خود بپرسید:
«به کجا چنین شتابان؟»
کمی آرامتر حرکت کنید و اجازه دهید جایی برای آرزوها و لذتهای خودتان نیز باقی بماند.
۵. دائماً نقش اصلاحکننده و نصیحتگر را بازی نکنید
ایفای دائمی نقش کسی که مدام در حال نصیحت و اصلاح دیگری است، خستهکننده خواهد بود.
در برابر میل مداوم به انتقاد مقاومت کنید.
دنیا پر از محدودیت است؛ بهجای اینکه فقط به چیزی که میخواستید فکر کنید، گاهی به داشتههای خود نیز توجه کنید.
۶. انرژی خود را برای مسائل کماهمیت هدر ندهید
برخی موضوعات آنقدر که در ذهن شما بزرگ شدهاند، واقعاً مهم نیستند.
هر تفاوتی ارزش تبدیل شدن به پروژه تغییر همسر را ندارد.
انرژی روانی و عاطفی خود را برای موضوعات کمارزش یا بیارزش صرف نکنید.
۷. بیشتر از نامزدتان، خودتان را بررسی کنید
پیش از آنکه تمام تمرکز خود را روی تغییر طرف مقابل قرار دهید، خودتان را نیز بررسی کنید.
شاید شما بیش از او نیازمند تغییر باشید.
تغییر در رابطه زمانی مؤثرتر است که دوطرفه باشد.
اگر خودتان هیچ تغییری نکنید اما دائماً انتظار تحول از نامزدتان داشته باشید، احتمال مقاومت او بیشتر میشود.
۸. نقدپذیر باشید
از امام حسین(ع) نقل شده است که یکی از نشانههای انسان دانا، نقدپذیری است.
در قرآن نیز زن و شوهر به لباس یکدیگر تشبیه شدهاند.
اگر دو نفر ظرفیت نقدپذیری دارند، چه کسی محرمتر از همسر برای بیان برخی نقاط ضعف؟
میتوانید خودتان پیشقدم شوید و از نامزدتان بخواهید:
عیبهای شما را یادآوری کند و برای اصلاح آنها کمکتان کند.
این رفتار ممکن است او را نیز تشویق کند تا از شما بخواهد در اصلاح نقاط ضعفش همراهش باشید.
۹. مانند آینه باشید
اگر قرار است نقطهضعفی را بیان کنید، مانند آینه رفتار کنید.
یعنی:
- در خلوت بیان کنید
- آن را کوچکتر از واقعیت نشان ندهید
- بزرگتر از واقعیت هم نکنید
هدف باید نشان دادن واقعیت باشد، نه تخریب شخصیت.
۱۰. تغییر را به مسائل جزئی محدود کنید
تغییر بیشتر درباره موضوعات جزئی معنا پیدا میکند، نه اختلافهای اساسی.
اختلاف درباره موضوعات مهم باید تا حد امکان در مرحله انتخاب همسر روشن شده باشد.
۱۱. درخواست تغییر را با لحن گرم مطرح کنید
گاهی اجازه دهید نامزدتان نیاز به تغییر را از رفتار شما متوجه شود.
اگر لازم است درخواست خود را بهصورت کلامی مطرح کنید، آن را صمیمانه بیان کنید.
لحن گرم و صمیمانه میتواند پذیرش درخواست را آسانتر کند.
۱۲. وظایف همسری را ابزار فشار قرار ندهید
حتی زمانی که نامزدتان با تغییر موردنظر شما مخالفت میکند، از انجام وظایف همسری خود دست نکشید.
رابطه عاطفی نباید به ابزار تنبیه برای وادار کردن دیگری به تغییر تبدیل شود.
۱۳. انتظار نداشته باشید نامزدتان دقیقاً شبیه شما شود
انتظار تغییرات گسترده و همهجانبه میتواند به معنای نادیده گرفتن:
- تفاوتهای فردی
- سلیقه شخصی
- استقلال فردی
باشد.
گاهی فرد میخواهد نامزدش دقیقاً مطابق معیارهای خودش شود.
وقتی به این هدف نمیرسد، ناامید میشود و حتی امید خود را به رابطه از دست میدهد.
همسر مناسب قرار نیست نسخه دیگری از خود شما باشد.
۱۴. تغییر باید تدریجی باشد
انتظار تغییر تدریجی، انتظار معقولتری است.
در مقابل، انتظار تغییر سریع میتواند نشانه کمصبری و فاصله گرفتن از واقعیت باشد.
ویژگیهای شخصیتی و رفتاری معمولاً در طول زمان و بر اثر تکرار شکل گرفتهاند.
طبیعی است که تغییر آنها نیز زمان ببرد.
بنابراین در زندگی مشترک باید به طرف مقابل فرصت داد تا رفتارهای نامناسب خود را بهتدریج اصلاح و بازسازی کند.
۱۵. چند تغییر را همزمان مطالبه نکنید
فهرست بلندبالایی از تغییرات را بهطور همزمان پیش روی نامزدتان قرار ندهید.
با شیبی ملایم حرکت کنید.
تعداد رفتارهایی که قرار است تغییر کنند نباید به اندازهای باشد که طرف مقابل دچار خستگی روانی شود.
بهتر است از رفتارهایی شروع کنید که تغییر آنها سادهتر است.
به این ترتیب هم احتمال موفقیت بیشتر میشود و هم نامزدتان با احساس شایستگی و عزتنفس بیشتری مسیر را ادامه میدهد.
۱۶. پیش از انتقاد، نقاط مثبت او را ببینید
انتقاد برای بیشتر افراد تجربهای ناخوشایند است.
پیش از بیان نقد، میتوانید شأن انسانی، تواناییها و ویژگیهای مثبت فرد را یادآوری کنید.
این کار میتواند او را برای شنیدن نقد آمادهتر کند.
۱۷. فایده تغییر را توضیح دهید
فقط نگویید چه رفتاری باید تغییر کند.
توضیح دهید:
این تغییر چه فایدهای برای خود فرد یا رابطه خواهد داشت؟
شناخت فواید تغییر میتواند انگیزه بیشتری ایجاد کند.
۱۸. نقد را در فضایی عاطفی و صمیمانه مطرح کنید
بهتر است فضای رابطه سرشار از محبت باشد.
در چنین فضایی میتوان تذکر و انتقاد را میان سخنان محبتآمیز مطرح کرد تا هم آسیب روانی کمتری ایجاد شود و هم احتمال پذیرش افزایش یابد.
برای مثال، قبل از بیان نقد میتوانید واقعاً و صادقانه ویژگیهای مثبت نامزدتان را بیان کنید:
«تو چقدر خوبی.»
«چقدر صبوری.»
«من افتخار میکنم که خدا چنین همسری به من داده است.»
هدف این است که طرف مقابل احساس نکند شما تمام خوبیهای او را کنار گذاشتهاید و فقط ضعفهایش را میبینید.
۱۹. فضای عیبجویی و مچگیری ایجاد نکنید
گفتوگو درباره تغییر باید در فضایی دور از:
- بدبینی
- عیبجویی
- مچگیری
- تحقیر
انجام شود.
در مقابل، رابطه باید تا حد امکان با محبت، عشق، صفا و صمیمیت همراه باشد.
۲۰. رازدار باشید
لازم نیست خانواده یا دوستان شما از ویژگیهای منفی نامزدتان یا تلاش شما برای تغییر او باخبر شوند.
مسائل خصوصی رابطه بهتر است بدون ضرورت به دیگران منتقل نشوند.
۲۱. امید خود را به تغییر از دست ندهید
امیدواری به تغییر میتواند زمینه ایجاد تحول را تقویت کند.
البته این امید باید با واقعبینی همراه باشد، نه انتظار یک دگرگونی ناگهانی و همهجانبه.
۲۲. همیشه درخواست خود را مستقیم مطرح نکنید
گاهی میتوان بدون درخواست مستقیم نیز زمینه تغییر را فراهم کرد.
برای مثال:
- هدیه دادن یک کتاب
- فرستادن یک مقاله
- دعوت به شنیدن سخنرانی
- حضور در برنامهای آموزشی
ممکن است فرد را به اندیشیدن و تغییر نزدیکتر کند.
۲۳. از محیطهای معنوی نیز استفاده کنید
در متن بر حضور در جلسات معنوی، معاشرت با افراد صالح و سفرهای زیارتی تأکید شده است.
این محیطها میتوانند زمینه الگوبرداری و همانندسازی با افراد وارسته را فراهم کنند.
۲۴. همه رفتارهای نامناسب را کاملاً عمدی تلقی نکنید
گاهی تصور میکنیم رفتار نامناسب نامزد کاملاً آگاهانه و اختیاری است.
این نگاه میتواند خشم و آشفتگی ما را بیشتر کند.
در متن اشاره شده است که برخی رفتارها ممکن است تحت تأثیر عواملی مانند:
- ویژگیهای فردی
- مزاج
- الگوی تربیتی
- ویژگیهای جنسیتی
قرار داشته باشند.
شناخت این عوامل ممکن است کمک کند واکنش هیجانی کمتری نشان دهیم و روش مؤثرتری برای برخورد پیدا کنیم.
۲۵. تغییرهای کوچک را تشویق کنید
وقتی تغییر مثبتی—even کوچک—میبینید، آن را نادیده نگیرید.
تشویق و توجه شما میتواند انگیزه نامزدتان را برای ادامه مسیر بیشتر کند.
فردی که احساس کند تلاشهایش دیده میشوند، احتمال بیشتری دارد تغییر را ادامه دهد.
۲۶. هدف تغییر باشد، نه تحقیر
یکی از مهمترین اصول این است که واقعاً قصد شما کمک به تغییر باشد، نه اثبات برتری خودتان.
نامزدتان باید در رفتار و لحن شما صمیمیت و صداقت را ببیند.
تغییر دادن با تحقیر کردن دو چیز کاملاً متفاوتاند.
۲۷. پیش از اصلاح دیگری، مشکل شدیدتر خودتان را اصلاح کنید
گاهی فردی که خودش رفتار مشکلزای شدیدتری دارد، تلاش میکند رفتار خفیفتر نامزدش را اصلاح کند.
برای مثال، فردی که خودش پرخاشگری شدیدی دارد، از میزان کمتر پرخاشگری نامزدش انتقاد میکند.
در این شرایط، اولویت تغییر باید با کسی باشد که مشکل او عمیقتر است.
۲۸. گاهی یک رفتار فقط نشانه مشکل عمیقتر است
برخی رفتارها بهتنهایی قابل اصلاح نیستند؛ زیرا ریشه در مسئله دیگری دارند.
برای مثال، اگر زودرنجی فرد ناشی از افسردگی باشد، صرفاً تلاش برای کاهش زودرنجی کافی نیست.
تا زمانی که مسئله اصلی درمان نشود، احتمال دارد رفتار وابسته به آن نیز باقی بماند.
۲۹. مراقب عزتنفس نامزدتان باشید
روشهای نادرست برای تغییر ممکن است این احساس را ایجاد کنند که:
«من همانطور که هستم پذیرفته نیستم.»
اگر فرد از قبل نیز عزتنفس آسیبپذیری داشته باشد، این نوع برخورد میتواند او را بیشتر تحت فشار قرار دهد.
در متن به این احتمال اشاره شده است که واکنش فرد ممکن است به سمت غمگینی یا پرخاشگری حرکت کند.
۳۰. نیت خوب بهتنهایی کافی نیست
ممکن است شما واقعاً از روی عشق بخواهید نامزدتان پیشرفت کند.
اما نیت مثبت بهتنهایی تضمین نمیکند شیوه شما نیز درست باشد.
برخی افراد میگویند:
«من فقط چون دوستش دارم میخواهم تغییر کند؛ اما هرچه بیشتر تلاش میکنم، بیشتر مقاومت میکند.»
این مقاومت لزوماً به این معنا نیست که طرف مقابل شما را دوست ندارد.
گاهی روش تغییر دادن است که مقاومت ایجاد میکند.
هرچه تلاش برای تغییر بدون شناخت درست، مهارت ارتباطی و رعایت تفاوتهای فردی انجام شود، احتمال مقاومت بیشتر و احتمال تغییر کمتر خواهد شد.
جمعبندی؛ آیا باید با امید تغییر همسر ازدواج کنیم؟
اگر مسئلهای برای شما بنیادی، مهم و غیرقابلپذیرش است، بهتر است پیش از ازدواج درباره آن تصمیم بگیرید.
ازدواج با این تصور که:
«بعداً درستش میکنم»
یا:
«بعد از ازدواج تغییر خواهد کرد»
میتواند زمینه تعارضهای جدی را فراهم کند.
در مقابل، برخی رفتارهای جزئی قابلیت تغییر دارند؛ اما این تغییر بهتر است:
- تدریجی باشد
- با احترام انجام شود
- محدود به چند رفتار مشخص باشد
- با تشویق همراه شود
- عزتنفس فرد را تخریب نکند
- و با تغییر خود ما نیز همراه باشد
پیش از ازدواج، همسر خود را بر اساس فردی که امروز هست انتخاب کنید، نه فردی که امیدوارید روزی به او تبدیل شود.
منبع: مجموعه ۴ جلدی راهنمای نامزدی، به قلم دکتر هراتیان
Meta Title پیشنهادی
آیا همسر بعد از ازدواج تغییر میکند؟ اصول تغییر رفتار نامزد | آیه
Meta Description پیشنهادی
آیا میتوان همسر را بعد از ازدواج تغییر داد؟ بخوانید کدام اختلافها باید قبل از ازدواج حل شوند و چگونه میتوان برای تغییر تدریجی برخی رفتارهای نامزد اقدام کرد.