نامزدی و فرصت رشد معنوی- مذهبی
دوره نامزدی میتواند دورهای برای رشد، تلطیف و تعمیق عواطف و احساسها باشد. بسیاری از افراد مذهبی در این دوره، احساسهای معنوی لطیفتری را تجربه میکنند و گاهی رابطه خود با خدا و اهلبیت را گرمتر مییابند. یکی از پرسشهای مهم این است که **چگونه میتوان این احساسهای معنوی را در ادامه رابطه همسری حفظ و تقویت کرد؟** برای پاسخ به این سؤال، ابتدا باید کمی درباره نسبت عشق زمینی و عشق الهی صحبت کنیم.
دوره نامزدی میتواند زمان رشد، تلطیف و تعمیق عواطف و احساسها باشد. بسیاری از افراد مذهبی در این دوره، احساسهای معنوی بیشتر و لطیفتری را تجربه میکنند و گویی رابطه گرمتری با خدا و اهلبیت پیدا کردهاند.
جوانان گاهی این حالتها را از برکات عشق میدانند و تمایل دارند تجربهای ماندگارتر از آن داشته باشند. از همینجا یک سؤال مهم شکل میگیرد:
چگونه میتوان لذتها و احساسهای معنوی دوران نامزدی را در ادامه رابطه همسری حفظ کرد؟
برای پاسخ به این سؤال، خوب است ابتدا کمی درباره عشق صحبت کنیم.
تفاوت عشق حقیقی و شوق از نگاه برخی فلاسفه و عرفا
برخی از فلاسفه و عرفا معتقدند عشق حقیقی، عشق به ذات الهی است و دیگر عشقها در حقیقت «شوق» هستند.
فرق بین عشق و شوق در این است که شوق، میل به چیزی است که انسان آن را ندارد و در طلب آن است؛ اما عشق حالتی است که چه قبل از وصول و چه پس از آن، هر دم میل انسان بیشتر میشود و خاموشی و مردگی ندارد.
بر این اساس، چنین عشقی مختص خداوند است و عشق حقیقی و اصلی، فقط عشق به خداست.
اما اینکه برخی عرفا، راه رسیدن به عشق الهی را عشق مجازی یا عشق به غیر خدا میدانند، توجیهاتی دارد.
نگاه ابنسینا به عشق پاک و نقش آن در رشد معنوی
ابنسینا میگوید:
شخص مرید به ریاضت نیازمند است و ریاضت سه هدف دارد:
- دور کردن غیر حق از حق
- مطیع ساختن نفس اماره
- لطیف ساختن درون برای تنبه و آگاهی
سپس میفرماید:
«آن غرض سوم را دو امر کمک میکند؛ یکی فکر لطیف و اندیشه صاف و دوم، عشق پاک و عفیف که شمایل معشوق در آن حاکم باشد، نه سلطان شهوت.»
در این نگاه، عشق پاک میتواند زمینهای برای لطیفتر شدن درون انسان باشد.
عشق چگونه میتواند دل انسان را لطیفتر کند؟
فخر رازی در شرح کلام ابنسینا میگوید:
تأثیر عشق در تلطیف سر از آن جهت است که چنین عاشقی همیشه حالات معشوق را از حرکات و سکنات، حضور و غیبت و خشم و خشنودی مورد توجه قرار میدهد و بهطور دائمی، ذهن عاشق متوجه استقرای افعال و تعقیب اقوال معشوق میشود.
از این راه، فرد به ملکه تلطیف سر دست مییابد.
در همین زمینه نقل کردهاند که مجنون را به خواب دیدند و از او پرسیدند: «خدا با تو چه کرد؟» گفت: «خداوند مرا بر مدعیان محبت خویش حجت قرار داد.»
دیدگاه خواجه نصیرالدین طوسی درباره عشق مجازی
خواجه نصیرالدین طوسی نیز در شرح این بخش از کلام ابنسینا میگوید:
عشق مجازی بر دل انسان نرمی، تأثر، وجد و رقت میبخشد و انسان را از علایق و دلبستگیهای اینجهانی آزاد میکند.
چنین عشقی میتواند انسان را وادار کند از هرکس و هر چیزی که جز معشوق اوست روی گرداند و تمام هموم، خواستهها، امیال و آرزوهایش را بر یک نقطه متمرکز کند.
همین تمرکز باعث میشود توجه او به معشوق حقیقی نسبت به دیگران آسانتر باشد؛ زیرا دیگران باید از هزاران خواسته و هدف دست بردارند، اما او از همه دست کشیده و فقط از یک مورد باید دل برکند تا دل را به آستان معشوق حقیقی ببرد و مهر خود را بر معشوق حقیقی بیفکند.
آیا هر عشق زمینی میتواند به عشق الهی منتهی شود؟
خداوند متعال برای اینکه بنده حقیقت عشق را بچشد، نمونهای نازل از محبت را در وجود او قرار داده است تا انسان با رعایت آداب این محبت و داشتن عشقی پاک، به درک آداب عشق الهی نائل آید.
اما نکته مهم این است که:
همه عشقهای زمینی، پلی به سوی عشق حقیقی نیستند.
گاهی چیزی جز شهوت یا خلأهای روانی در پس نقاب رنگین عشق قرار ندارد.
عشق زمانی پاک است که وابسته به خوبیها باشد.
محوری که عشق به دور آن میچرخد باید صفات انسانی مانند این موارد باشد:
- صداقت
- وفاداری
- همیاری
- عفت
- همراز بودن
- همراه بودن
به این ترتیب، انسان میتواند طعم عشقی پاک را بچشد.
بنابراین، حقیقت عشق دائرمدار صفات انسانی و ارزشمند است، نه چیزهایی که ارزش حقیقی ندارند.
عشق به ظاهر یا عشق به ارزشهای انسانی؟
به حضرت یوسف گفته شد: «یوسف، چشمانت برون از اندازه زیباست.»
فرمود: «اولین چیزی که در قبر میپوسد، چشم است.»
یعنی آنچه پایمال خلایق میشود، ارزش نهایی ندارد.
عشقی باارزش است که پاک باشد و برای درک آداب عشق الهی، به آن به چشم یک واسطه نگاه شود.
وقتی انسان کسی را دوست دارد، فقط به او توجه میکند و حتی او را بر خودش مقدم میداند.
برای مثال، اگر انسان بهراستی همسرش را دوست داشته باشد، قبل از اینکه غذایی بخورد به یاد این است که آیا او غذا خورده است یا نه. قبل از اینکه بخوابد، به یاد این است که آیا او از کارهای خودش فارغ شده است یا نه.
با چنین عشقی، انسان آداب عشق الهی را میآموزد و این محبت میتواند واسطهای برای تقرب به خدا باشد.
۱۲ عامل برای تقویت احساسهای معنوی در دوران نامزدی
برای تقویت و حفظ احساسهای معنوی، توجه به نکات زیر میتواند مفید باشد.
۱. بهدنبال معنویت جدا از مذهب نباشید
معنویت بدون مذهب، تأثیر دنیایی کوتاه و ناکارآمدی دارد و سودی برای آخرت شما نخواهد داشت؛ بنابراین بهتر است بهدنبال معنویتهای غیردینی نباشید.
۲. معرفت دینی خود را عمیقتر کنید
دین به احساسها و عواطف تأکید دارد، اما این هیجانها بدون اندیشه و معرفت پاک و محکم، ماندگار نخواهند بود.
بنابراین:
بر دانستههای عمیق دینی خود بیفزایید.
۳. واجبات و محرمات را در اولویت قرار دهید
بنابر توصیه عالمان، بهترین مسیر حفظ و تقویت معنویت و ایمان، عمل به واجبات و ترک محرمات است.
به بیان دیگر:
اولین و بهترین دستورالعمل عرفانی، رساله مرجع تقلید شماست.
۴. عشق را خارج از چارچوب خواست خدا تعریف نکنید
عشق اتفاقی خارج از دایره خواست خدا نیست؛ دایرهای که با دین مشخص شده است.
بنابراین به بهانه اینکه «مذهب عاشق ز مذهبها جداست»، هیچ حرامی را برای خود حلال و هیچ حلالی را حرام نکنید.
۵. در انجام مستحبات افراط نکنید
در انجام مستحبات به افراط نیفتید.
آداب غذای روح و جسم شبیه است. همانگونه که بهتر است یک لقمه مانده به سیر شدن، از غذا خوردن دست بکشید، بهتر است یک قدم مانده به تمام شدن انرژی معنوی، دست از مستحب بردارید.
در این صورت خواهید دید که در تجربه بعدی انرژی بیشتری خواهید داشت؛ اما خلاف این رفتار ممکن است شما را دلزده کند.
۶. امر به معروف و نهی از منکر را با ملاحظه انجام دهید
امر به معروف و نهی از منکر را در رابطه نامزدی خود داشته باشید، اما مراقب تفاوتهای جنسیتی باشید و به نکاتی که در بحث تغییر همسر مطرح میشود توجه کنید.
۷. تلاوت قرآن را در برنامه خود قرار دهید
تلاوت قرآن داشته باشید.
این کار میتواند بخشی ثابت از برنامه معنوی فرد و رابطه باشد.
۸. روایات مربوط به خانواده را مطالعه کنید
مطالعه منابع مربوط به خانواده میتواند به شناخت بهتر رابطه همسری کمک کند.
در متن، این کتابها پیشنهاد شدهاند:
- «تحکیم خانواده» اثر آیتالله ریشهری
- «آیین همسرداری» اثر آیتالله امینی
- «رضایت زناشویی» اثر دکتر پسندیده
۹. زندگی خانوادگی معصومین و علما را مطالعه کنید
مطالعه روش زندگی خانوادگی معصومین و علما میتواند الگو و منبع انرژی خوبی برای زندگی مشترک باشد.
۱۰. توبه کنید، اما در گذشته نمانید
توبه کنید، اما در گذشته نمانید.
تمرکز بیش از اندازه بر گذشته میتواند مانع حرکت فرد در مسیر رشد شود.
۱۱. از شنیدن سخن عالمان غافل نشوید
شنیدن سخن عالم، دلها را نرم میکند.
بنابراین اینگونه مجالس را از دست ندهید.
۱۲. وظایف همسری خود را بهخوبی انجام دهید
معنویت فقط در عبادتهای فردی خلاصه نمیشود.
وظایف همسری خود را بهخوبی انجام دهید.
انجام درست مسئولیتهای رابطه نیز بخشی از مسیر حفظ و تقویت معنویت در زندگی مشترک است.
چگونه معنویت و عشق را در کنار هم حفظ کنیم؟
بر اساس مطالب مطرحشده، عشق زمانی میتواند زمینه رشد معنوی باشد که از چارچوب ارزشهای انسانی و دینی خارج نشود.
صداقت، وفاداری، عفت، همیاری، همراهی و توجه به نیازهای همسر از جمله ویژگیهایی هستند که میتوانند عشق را از یک هیجان زودگذر به تجربهای عمیقتر تبدیل کنند.
از سوی دیگر، حفظ احساسهای معنوی در دوران نامزدی و بعد از ازدواج نیازمند ترکیبی از معرفت، عمل دینی، اعتدال، مطالعه و انجام درست وظایف همسری است.
عشق پاک میتواند برای انسان واسطهای باشد تا آداب محبت عمیقتر و توجه به معشوق حقیقی را بهتر بیاموزد.
منبع: مجموعه ۴ جلدی راهنمای نامزدی، به قلم دکتر هراتیان
---
Meta Title پیشنهادی
تقویت معنویت در دوران نامزدی؛ ۱۲ راهکار برای حفظ احساس معنوی | آیه
Meta Description پیشنهادی
چگونه احساسهای معنوی دوران نامزدی را حفظ کنیم؟ با نسبت عشق زمینی و عشق الهی و ۱۲ راهکار برای تقویت معنویت در دوران نامزدی آشنا شوید.
Alt تصویر پیشنهادی
تقویت معنویت و عشق در دوران نامزدی
پیشنهاد لینکسازی داخلی
در این مقاله بهترین لینکهای داخلی، در صورت وجود صفحه مرتبط در سایت آیه، مربوط به دوران نامزدی، شناخت قبل از ازدواج، رابطه عاطفی در نامزدی و مشاوره پیش از ازدواج هستند. چون اسلاگ قطعی این صفحات را ندارم، داخل متن لینک ساختگی نگذاشتم تا نسخهای که کپی میکنی لینک خراب نداشته باشد.