۸ مورد از فواید دوران نامزدی
دوران نامزدی، مرحلهای میان زندگی مجردی و آغاز کامل مسئولیتهای زندگی مشترک است. در این دوره، دختر و پسر میتوانند **شناخت خود از یکدیگر را عمیقتر کنند، برای پذیرش مسئولیتهای همسری آماده شوند، رابطه عاطفی خود را تقویت کنند و مهارتهای لازم برای زندگی مشترک را بیاموزند.** همچنین خانوادهها فرصت پیدا میکنند مقدمات ازدواج را با آرامش بیشتری فراهم کنند. این دوره میتواند پایههای زندگی آینده را شکل دهد؛ به شرط آنکه از فرصت شناخت و رشد آن بهدرستی استفاده شود.
دوران نامزدی را میتوان مرحلهای میان زندگی مجردی و آغاز کامل زندگی مشترک دانست؛ دورهای که بخشی از نیازهای عاطفی، روانی و جنسی دوران تجرد به آرامش رسیدهاند، اما هنوز مسئولیتهای کامل زندگی پس از عروسی آغاز نشدهاند.
همین شرایط باعث میشود دوران نامزدی از نظر شکلگیری اولین شناختها، احساسها و تجربههای مشترک اهمیت زیادی داشته باشد.
تازگی رابطه، نبود بسیاری از مسئولیتهای مالی و خانوادگی زندگی مشترک و نیاز کمتر به مهارتهای پیچیده زناشویی میتواند این دوره را به زمانی شیرین، سازنده و پربار تبدیل کند.
یکی از مهمترین اهداف دوران نامزدی، افزایش شناخت دو نفر از یکدیگر و آماده شدن تدریجی برای زندگی مشترک است.
دختر و پسر در این دوره میتوانند تصورات اولیه خود را درباره یکدیگر اصلاح کنند، مهارتهایشان را افزایش دهند و برای شروع یک زندگی مستقل آمادهتر شوند.
همچنین لازم است فرد از نظر اخلاقی و انسانی ویژگیهای یک همسر خوب را در خود تقویت کند و از نظر عاطفی به مرحلهای برسد که بتواند از «من» به «ما» حرکت کند و دیگرخواهی را در کنار خواستههای شخصی قرار دهد.
این دوران میتواند فرصتی باشد برای کسب اطلاعات لازم درباره موضوعاتی مانند:
- بهداشت ازدواج
- فرزندآوری
- تربیت فرزند
- قوانین و قواعد زندگی خانوادگی
- توافق درباره شیوه اداره زندگی مشترک
۹ فایده مهم دوران نامزدی و عقد
۱. آمادگی تدریجی برای جدا شدن از خانواده
دختر و پسری که از کودکی در کنار خانواده خود زندگی کرده و با اعضای خانواده مأنوس بودهاند، ممکن است جدایی ناگهانی از این محیط را دشوار تجربه کنند.
این مسئله گاهی میتواند خلأ عاطفی یا حتی نگرانی و ترس ایجاد کند؛ بهویژه برای کسی که وابستگی بیشتری به فضای خانواده دارد.
دوران نامزدی و عقد فرصتی ایجاد میکند تا دختر، پسر و خانوادههای آنان بهتدریج برای این تغییر آماده شوند.
به این ترتیب، انتقال از خانواده مبدأ به زندگی مستقل با شیبی آرامتر اتفاق میافتد.
۲. آمادگی برای پذیرش مسئولیتهای زندگی مشترک
دختر و پسری که تا مدت کوتاهی قبل با یکدیگر غریبه بودهاند، ممکن است نتوانند یکباره در کنار هم قرار بگیرند و همه مسئولیتهای زندگی مشترک را بهدرستی مدیریت کنند.
دوران عقد فرصتی فراهم میکند تا دو نفر:
- بهتدریج با یکدیگر انس بگیرند
- همدلی بیشتری پیدا کنند
- مسئولیتهای آینده را بشناسند
- برای زندگی مستقل آماده شوند
نامزدی میتواند گذار از مجرد بودن به متأهل شدن را تدریجیتر و قابلتحملتر کند.
۳. شناخت عمیقتر همسر آینده
یکی از اصلیترین کارکردهای دوران نامزدی، افزایش شناخت دو نفر از یکدیگر است.
شناختهای کلی که در مرحله آشنایی و انتخاب به دست آمدهاند، در این دوره باید محک بخورند و عمیقتر شوند.
این شناخت بهتر است:
کامل، همهجانبه و مبتنی بر مشاهده رفتار واقعی باشد؛ نه فقط حرفها و گفتوگوها.
دلایل مختلفی وجود دارد که دوران عقد را به فرصت مناسبی برای شناخت تبدیل میکند.
فرصت بیشتر برای ملاقات
دختر و پسر در این دوره زمان بیشتری برای دیدار با یکدیگر دارند و میتوانند در این ملاقاتها با نقاط قوت و ضعف یکدیگر بیشتر آشنا شوند.
مشاهده رفتار در شرایط طبیعیتر
انسان میتواند برای مدت کوتاهی رفتارهایی تصنعی و حسابشده از خود نشان دهد؛ اما در بازهای طولانیتر و در موقعیتهای متنوع، حفظ دائمی این رفتارها دشوارتر است.
مدت مناسب نامزدی و مواجه شدن با بعضی چالشها میتواند فرصتی برای مشاهده رفتار طبیعیتر فرد باشد.
آرامش بیشتر در یک رابطه مشروع
در متن، یکی از مزایای دوران عقد، مشروع بودن رابطه و آرامش روانی ناشی از آن دانسته شده است.
در روابط پنهانی پیش از ازدواج، نگرانیها و فشارهای مختلف میتوانند مانع شناخت آرام و دقیق شوند.
در همین زمینه از امام حسین(ع) نقل شده است:
«کسی که بخواهد از راه گناه به مقصد برسد، دیرتر به آرزویش میرسد و زودتر به آنچه میترسد گرفتار میشود.»
شناخت خانواده و محیط اطراف فرد
رفتار انسان تحت تأثیر خانواده، فامیل، فرهنگ و محیط اجتماعی اوست.
شناخت:
- خانواده
- بستگان
- دوستان
- قومیت و محیط فرهنگی
- نحوه رفتار فرد با اطرافیان
میتواند به شناخت کاملتر همسر آینده کمک کند.
شناخت از طریق گفتوگو
گفتوگو یکی از ابزارهای مهم شناخت است.
از امیرالمؤمنین علی(ع) نقل شده است:
«سخن بگویید تا شناخته شوید؛ زیرا شخصیت انسان زیر زبانش پنهان است.»
گفتوگوهای دوران نامزدی میتوانند نگرشها، باورها، توقعات و نحوه فکر کردن دو نفر را آشکارتر کنند.
شناخت از طریق سفر
سفرهای کوتاه نیز میتوانند فرصتی برای شناخت بیشتر باشند.
از قدیم گفتهاند:
«اگر میخواهی کسی را بشناسی، با او معامله یا سفر کن.»
در متن از پیامبر(ص) نیز نقل شده است:
«سفر، وسیله سنجش شخصیت مردم است.»
همچنین در حکمتهای منسوب به امیرالمؤمنین(ع) آمده است:
«سفر وسیله ارزیابی اخلاق دیگران است.»
۴. یادگیری مهارتها و آمادگی برای زندگی مستقل
دختر و پسر در این مدت میتوانند برای پذیرش مسئولیتهای زندگی مشترک، آمادگی و مهارت بیشتری به دست آورند.
حرکت از مجرد بودن به زندگی متأهلی بهتر است بهصورت تدریجی انجام شود.
دوران نامزدی میتواند همین شیب ملایم انتقال باشد.
همچنین برنامهریزی برای استقلال و ساختن زندگی مشترک به انرژی هیجانی نیاز دارد و شور، نشاط و امیدی که معمولاً در دوران نامزدی وجود دارد، میتواند بخشی از این انرژی را فراهم کند.
۵. پاسخ به نیاز محبت و احترام
روانشناسان، محبت و احترام را از نیازهای مهم انسان میدانند.
انسان در مراحل مختلف زندگی نیاز دارد:
- دوست داشته شود
- محبت کند
- مورد احترام قرار گیرد
- به دیگری احترام بگذارد
ازدواج یکی از راههای مهم برای شکلگیری رابطهای عاطفی و محترمانه میان زن و مرد است.
در قرآن نیز به آرامش، انس و محبت میان زن و شوهر اشاره شده است و خداوند وجود مودت و رحمت میان همسران را از نشانههای خود معرفی میکند.
دوران نامزدی میتواند آغاز شکلگیری عمیقتر محبت، احترام و احساس امنیت عاطفی میان دو نفر باشد.
۶. تقویت عشق و محبت میان زوج
با شروع دوران نامزدی و عقد، زمینهای برای افزایش محبت و علاقه میان دختر و پسر ایجاد میشود.
دیدارها و ارتباطهای صمیمانه میتوانند باعث شوند دو نفر از حضور کنار یکدیگر احساس آرامش و خوشحالی بیشتری داشته باشند.
البته رفتار و گفتار هر دو نفر در افزایش یا کاهش محبت نقش دارد.
در متن از دیدگاه آیتالله مصباح یزدی نقل شده است که محبت صرفاً بهصورت جبری و با خواندن صیغه عقد ایجاد نمیشود؛ بلکه برآورده کردن نیازهای طرف مقابل و فراهم کردن زمینه رشد او میتواند به شکلگیری تعلق عاطفی کمک کند.
دوران عقد فرصتی است تا دختر و پسر، پیش از درگیر شدن کامل با مسئولیتها و تزاحمهای زندگی مشترک، محبت میان خود را بیشتر کنند.
۷. تأمین متعادل برخی نیازهای عاطفی و جنسی
انسانها نیازهای متنوعی دارند؛ مانند:
- دوست داشتن و دوست داشته شدن
- امنیت خاطر
- معاشرت
- تشویق و تمجید
- مقبولیت
- جلب توجه
- نیاز جنسی
اگر این نیازها بهموقع و بهشکلی متعادل پاسخ داده نشوند، ممکن است مشکلاتی در زندگی فردی و اجتماعی ایجاد کنند.
در متن، دوران عقد زمانی مناسب برای تأمین متعادل برخی از این نیازها، بهویژه نیازهای عاطفی و جنسی، دانسته شده است.
از آنجا که بسیاری از مسئولیتهای کامل زندگی مشترک هنوز آغاز نشدهاند، پاسخ به این نیازها میتواند در فضای آرامتری انجام شود.
۸. فرصت خانوادهها برای آماده کردن مقدمات ازدواج
دوران نامزدی فقط برای دختر و پسر فرصت ایجاد نمیکند.
خانوادهها نیز در این فاصله میتوانند برای فراهم کردن مقدمات زندگی مشترک برنامهریزی کنند.
برای مثال:
- تهیه جهیزیه
- برنامهریزی برای مسکن
- آماده کردن شرایط شروع زندگی
- تدارک مراسم عروسی
این فاصله زمانی میتواند از فشار ناشی از انجام سریع همه کارها بکاهد.
۹. فرصت حل تفاوتها و تعارضهای اولیه
خانواده محل پیوند دو انسان است که ممکن است از نظر نگرش، تجربه، خواستهها و سبک زندگی تفاوتهای زیادی با یکدیگر داشته باشند.
در متن به این موضوع اشاره شده است که گاهی افراد با آرزوها و خواستههایی وارد ازدواج میشوند که ممکن است با انتظارات همسرشان هماهنگ نباشد.
همین تفاوتها میتوانند زمینه تعارض را فراهم کنند.
دوران نامزدی میتواند فرصت مناسبی باشد تا این تفاوتها زودتر آشکار شوند و دو نفر برای مدیریت آنها تلاش کنند.
در این دوره، به دلیل شناخت رو به افزایش و محبت میان دو نفر، بعضی تضادها قابلتحملتر میشوند و زمینه بیشتری برای سازگاری فراهم میشود.
یکی از ارزشهای مهم دوران نامزدی این است که اختلافها پیش از ورود کامل به زندگی مشترک دیده و درباره آنها گفتوگو شود.
هدف اصلی دوران نامزدی چیست؟
اگر بخواهیم همه فواید این دوره را در یک محور خلاصه کنیم، میتوان گفت:
هدف اصلی دوران نامزدی، شناخت عمیقتر و آمادگی بیشتر برای زندگی مشترک است.
این شناخت فقط محدود به شخصیت طرف مقابل نیست.
فرد باید در این دوره:
- خودش را نیز بهتر بشناسد
- نقاط ضعفش را اصلاح کند
- مهارتهای همسرداری را افزایش دهد
- انتظاراتش را واقعبینانهتر کند
- درباره قواعد زندگی آینده با همسرش به توافق برسد
- رابطه مناسبی با خانواده همسر ایجاد کند
بنابراین دوران نامزدی صرفاً یک فاصله زمانی تا عروسی نیست.
جمعبندی؛ چرا دوران نامزدی اهمیت دارد؟
دوران نامزدی میتواند یکی از مهمترین دورههای شکلگیری زندگی مشترک باشد.
در این دوره، دختر و پسر فرصت دارند:
- برای جدایی تدریجی از خانواده مبدأ آماده شوند
- مسئولیتهای زندگی مشترک را بشناسند
- شناخت خود از یکدیگر را عمیقتر کنند
- رفتار یکدیگر را در شرایط واقعیتر ببینند
- مهارتهای زندگی مشترک را افزایش دهند
- محبت و پیوند عاطفی خود را تقویت کنند
- بعضی نیازهای عاطفی و جنسی را در چارچوب رابطه زوجیت پاسخ دهند
- مقدمات زندگی مستقل را فراهم کنند
- اختلافها و تفاوتهای خود را زودتر بشناسند و مدیریت کنند
دوران نامزدی زمانی ارزشمند است که فقط منتظر تمام شدن آن نباشیم؛ بلکه از آن برای شناخت، رشد و ساختن پایههای زندگی آینده استفاده کنیم.